Sunday, December 29, 2013

កាយវិភាគសាស្រ្តនៃប្រព៌ន្ធរំលាយអាហារ (Digestive System - part 1)



ប្រព៌ន្ធរំលាយអាហារអាចចែកចេញជា ២ ជំពូកចំបង ៖

សិរីរាង្គនៃប្រព៌ន្ធរំលាយអាហារ (organs of digestive system) 

តួនាទីនៃប្រព៌ន្ធរំលាយអាហាររួមនាម លេបចូល (Ingests) រំលាយ (disgests) ស្រូបចូល (Asorbs) នឹង បញ្ជេញកាកសំណល់ (defecates)


២  សិរីរាង្គរំលាយអាហារបន្ទាប់បន្សំ  (accessory digestive organs) រួមមាន ៖ ធ្មេញ អណ្តាត និង ក្រពេញនៃប្រព៌ន្ធរំលាយអាហារធំៗ មួយចំនួន (large digestive glands) ដែលជួយសម្រួលដល់ការ រំលាយអាហារតាមមធ្យោបាយផ្សេងៗ ពីគា្ន ។

សិរីរាង្គនៃប្រព៌ន្ធរំលាយអាហារ (organs of digestive system) រួមមាន ៖ មាត់ (mouth) បំពង់អាហារ (oesophagus) ក្រពះ (stomach) ពោះវៀនតូច (small intestine)  នឹង ពោះវៀនធំ (large intestine)

Friday, December 27, 2013

ប្រព៌ន្ធសាច់ដុំ (The Muscular System)

សាច់ដុំទាំង ៧ ប្រភេទ





 សាច់ដុំដែលក្របដណ្តប់ផ្នែកខាងមុខនៃដងខ្លួន
 



  សាច់ដុំដែលក្របដណ្តប់ផ្នែកខាងក្រោយនៃដងខ្លួន





Monday, December 23, 2013

កាយវិភាគសាស្រ្តនៃបេះដូង - Anatomy of the Heart



បេះដូង មានទំហំស្មើនិងកណ្តាប់ដៃក្តោបរបស់បុក្គលម្នាក់ៗ ។ បេះដូងមានបន្លប់ ឬ ប្រហោង  (chambers or cavities) ចំនួន ៤ : អាតត្រៀម ២ (Atrium) នឹង វែនទ្រីខល ២ (Ventricles) ។ បេះដូង ជាសិរីរាង្គតែមួយគត់ ក៏ប៉ុន្តែបំម្រើការងារប្រៀបស្មើនឹងម៉ាសីុនប៉ូមចំនួន ២ ។

ផ្នែកខាងស្តាំនិងខាងឆ្វេងនៃបេះដូង គឺ រូបភាពដណ្តប់ដោយពណ៏ខៀវ  និង ក្រហម

Superior Vena Cava = ទទួលយកឈាម ដែលមានអុកសីុហ្សែនតិចតួច ហើយប៉ូមបញ្ញេញទៅកាន់ Pulmonary trunk ។

Pulmonary trunk ចែកចេញជា ២ ផ្នែក:  ផ្នែកខាងស្តាំ  និង ខាងឆ្វេង ដែលហៅថា Pulmonary (នៃសួត) arteries (សរសៃឈាមក្រហម) ដែលតភា្ជប់ទៅសួតខាងស្តាំ និង ខាងឆ្វេង ។
Right pulmonary arteries = សរសៃឈាមក្រហម ដែលតភា្ជប់ទៅសួតខាងស្តាំ
Right pulmonary veins = សរសៃឈាមក្រហមខ្មៅ ដែលតភា្ជប់ទៅសួតខាងស្តាំ
Right atrium = បន្លប់ ឬ ប្រហោងខាងលើ និងខាងស្តាំនៃបេះដូង

Atrioventricular (tricuspid) valve = ជាសន្ទះ  ឬ កប្រប ៣ (Tricuspid) ដែលស្ថឹតនៅចន្លោះ បន្លប់ ឬ ប្រហោង ខាងលើ  និង ខាងក្រោម ផ្នែកខាងស្តាំ និង ខាងឆ្វេងនៃបេះដូង ។

Chordae tendineae = ខ្សែពួរដែលតភ្ជាប់សន្ទះ ឬ កប្របទៅជញ្ជាំងនៃបេះដូង

Right ventricle = បន្លប់ ឬ ប្រហោងខាងក្រោម និង ខាងស្តាំនៃបេះដូង


Left common carotid artery = សរសៃឈាមក្រហមធំខាងឆ្វេង ដែលបញ្ជូនឈាមទៅក្បាល ។

Aorta = សរសៃឈាមក្រហមធំ (មហារោហិណី)

Left pulmonary arteries = សរសៃឈាមក្រហម ដែលតភា្ជប់ទៅសួតខាងឆ្វេង

Left atrium = បន្លប់ ឬ ប្រហោងខាងលើ និង ខាងឆ្វេងនៃបេះដូង

Semilunar valve = យាមត្បាតមូលដ្នាននៃសរសៃឈាមធំ២ចាកចេញពីបន្លប់ផ្នែកខាងក្រោម នៃ បេះដូង

Atrioventricular (mitral) valve = ជាសន្ទះ  ឬ កប្រប ២ (Mistral) ដែលស្ថឹតនៅចន្លោះ បន្លប់ ឬ ប្រហោង ខាងលើ  និង ខាងក្រោមផ្នែកខាងស្តាំ និង ខាងឆ្វេងនៃបេះដូង ។

Left ventricle = បន្លប់ ឬ ប្រហោងខាងក្រោម និង ខាងឆ្វេងនៃបេះដូង


Resource: Essential of Human Anatomy & Physiology (Elaine N. Marieb - ninth edition, Parson International Edition).

Australian Vietnamese - Aged Care Services Presentation


វិធីថែរក្សាសម្ពាធឈាមអោយមានសុខភាពល្អ (How to keep your blood pressure healthy)

តើសម្ពាធឈាម ជាអ្វី?
សម្ពាធឈាម គី ជាកម្លាំងមួយដែលធើ្វអោយចលនាឈាមក្នុងសរសៃឈាម ។ បើកាលណាកមំា្លងនោះ ឡើងខ្លាំង/ខ្ពស់ វាប្រេ]បប្រដូចទៅទឹកដែលហូរក្នុងទីយូទឹកដែលបើកយ៉ាង ខ្លាំង ។ សម្ពាធឈាមខ្លាំង/ខ្ពស់ អាចបង្ករ ឬ បណ្តាលអោយមានគ្រោះថា្នក់ធ្ងន់ធ្ងរដល់បេះដូង (Heart)  តម្រងនោម (Kidney) នឹង ភែ្នក (Eyes/ Eyes sight) 
មូលហេតុអ្វី យើងត្រូវថែរក្សាសម្ពាធឈាមអោយមានសុខភាពល្អ?
វាជាតម្រូវការចាំបាច់មួយ ដែលយើងត្រូវថែរក្សាសមា្ពធឈាមអាយឋឹតនៅក្នុងកំរឹតសុខភាពល្អ ។ បើកាលណាសម្ពាធឈាមទឿងខ្ពស់ វាអាចធើ្វអោយខូចសរសៃឈាម ដែលបណា្តលអោយឆាប់ស្ទះ សសៃរឈាម ។ ប្រសិនបើមានស្ទះឈាមកើតទឿងដល់សរសៃឈាម ដែលផ្តល់ឈាមទៅបេះដូងនោះ វាអាចបណ្តាលអោយ "បេះដូងឈឺកន្រា្តក់" (Heart Attack) ក៏ប៉ុន្តែ បើហេតុនេះកើតទឿងដល់ សរសៃឈាមដែលផ្តល់ឈាមទៅខួរក្បាល នោះវាអាបណ្តាលអោយដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ។ ជាយថា ហេតុ វាអាចរបួសដល់ខួរក្បាលភា្លមៗ ផងដែរវាអាចបណ្តាលអោយលែងធ្វើចលនាបាន ឬ អាច បណ្តាលអោយមានការ ប៉ះពាល់ដល់ការនិយាយស្តីមួយរយះ ឬ ខូចខួរក្បាលរហូត។
តើអ្នកអាចដឹងសម្ពាធឈាមខ្លាំង  "លើសឈាម  (High Blood Pressure)" តាមរបៀបណា?
របៀបមានតែមួយគត់ គឺ អោយវេជ្ជបណឹ្ឌតត្រួតពិនិត្យសុខភាពជារឿយៗ ។ លទ្ធផលអាក្រក់ នៃភាពមានសម្ពាធឈាមខ្លាំង/ខ្ពស់ ច្រើនតែករកើតមានទឿងជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកហើយ នៅក្នុង ខណះនោះ វាគ្មានរោគសញ្ញាណាមមួយណា ជាការព្រមានទឿយ ។  ការត្រួតពិនិត្យសមា្ពធឈាម ជារឿយៗ គឺ អាចពិនិត្យព្រឹត្តកម្មនៃសម្ពាធឈាម មុនពេល គ្រោះថា្នក់ណាមួយ អាចកើតមានទឿង ដល់សសៃរឈាម ។ ការពិនិត្យសម្ពាធឈាមជារឿយៗ វាជាការសំខាន់ ចំពោះបុក្គល ដែលមាន ប្រវត្តិគ្រួសារ ធា្លប់មានសម្ពាធឈាមទឿងខ្លាំង ។
តើអ្នកណាដែលត្រូវចាប់បារម្មណ៏អំពីសម្ពាធឈាមរបស់ខ្លួន?
យើងទាំអស់គា្ន ត្រូវមានចំណាប់បារម្មណ៍អំពីសម្ពាធឈាមរបស់យើង ។ ប្រសិនណាបើយើង ដឹងនូវ របៀបការពារមិនអោយមានសម្ពាធទឿងខ្លាំង នោះយើងអាចបន្ថយភាពគ្រោះថា្នក់កើតជម្ងឹ បេះដូង  (Coronary Heart Disease)  នឹង ការដាច់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្យាល ។

ការព្យាបាលជម្ងឺសម្ពាធឈាមខ្ពស់ (High Blood Pressure / Hypertension)
 មនុស្សខ្លះត្រូវការប្រើប្រាស់ថ្នាំជាប្រចាំសំរាប់ទប់ទល់និងការទឿងសម្ពាធឈាម ។ ក៏ប៉ុន្តែ ជួនកាល គេអាចបន្ថយសម្ពាធឈាមដោយវិធីផ្លាស់ប្តូរទមា្លប់​ / ជីវភាពរស់នៅ (lifestyle)  ដូចជា ការបញ្ជុះ ទម្ងន់ ការបរិភោគអាហារបំប៉នល្អ តាមរយះការហាត់ប្រាណ / ការធ្វើសកម្មភាព នឹង កាត់បន្ថយ ចំនួនការញ្ញុំស្រា ។

តើខ្ញុំអាចការពារការទឿងសម្ពាធឈាមតាមរបៀបណា?
អ្នកអាចការពារការផ្លាស់ប្តូរជីវភាពរស់នៅ (lifestyle) ។ ប្រសិនបើ អ្នកលើសទម្ងន់ នោះអ្នកគួរតែ បញ្ចុះទម្ងន់ខ្លះ ។ ម្អូបអាហារល្អ គឺ មិនសូវមានខ្លាញ់ មានបន្លែច្រើន ផែ្លឈើ នំប៌ុង បាយ ប៉ាសា្ត នឹង ធញ្ញជាតិផៀងទៀត ព្រមទាំងត្រី មាន់ទា សាច់សុទ្ធ ឬ ម្ហូមដែលផលិតពីទឺកដោះគោ មិនសូវ មានខ្លាញ់ ដែលធ្វើអោយងារស្រួលក្នុងការរក្សាមិនអោយលើសទម្ងន់ ។
ជាទូទៅការហាត់ប្រាណជារឿយៗ ជាការសំខាន់ធ្វើអោយចុះទម្ងន់ និង ការពារកុំអោយទឿង សម្ពាធឈាម ។

តើខ្ញុំត្រូវបន្ថយការបិរភោគម្អូបដែលមានអំបិល/ សារធាតុប្រៃលើសលប់ ?
ការបរិភោគអាហារដែលមានអំបិលច្រើន ឬ សារធាតុប្រៃលើសលប់ ជាកត្តាមួយញ្ញុំងអោយទឿង សម្ពាធឈាម ។ ប្រជាជនជាច្រើននៅប្រទេសអូស្រ្តាលី បរិភោគអំបិលច្រើនលើសពីសេចក្តីតម្រូវការ របស់រូបរាងកាយ ពីព្រោះម្អូមភាគច្រើន ជាពិសេសម្អូមចំអឹនហើយលក់ភា្លមៗ (Fast Foods) ចំណីអាហារចន្លោះពេលបាយ (Snacks) នឹងម្អូបអាហារចំអឹនហើយផ្សេងៗ ទៀត ដាក់លក់នៅតាម ហាង ឬ Supermarket មានអំបិលច្រើន ។

សូមបញ្ជាក់ថារាល់ទំនឹញ ឬ ម្អូបអាហារដាក់លក់នៅប្រទេសអូស្រ្តាលី តម្រូវអោយដាក់ផ្លាកស្តីអំពី សារធាតុប្រើប្រាស់ក្នុងផលិតផលនិងតម្លៃចំណីអាហារ (Ingredients & Nutritional Values) ។

Sunday, December 22, 2013

ឆ្អឹងខ្នង (Veterbrea Colunm / Spine)

ឆ្អឹងខ្នង (បិដ្យាដិ្ធ) ឬ Vertebrea Column / spine (វឺឌឺប្រេ ឃូឡឹម)  ចែកចេញជា ៤ ផែ្នកធំ ។
ឆ្អឹងកញ្ជឹងក (Cervical vertebrae) មាន ៧ កង់ ដែលបានកំណត់សគាល់ C1 - C7

ឆ្អឹងដើមទ្រូង (Thoracic vertebrae) មាន ១២ កង់  ដែលបានកំណត់សគាល់ T1 - T12

ឆ្អឹងចងេ្កះ (Lumbar vertebrea) មាន ៥ កង់  ដែលបានកំណត់សគាល់ L1 - L5
ឆ្អឹងកញ្ចូញគូថ (Sacrum) មាន ៥ កង់​  ដែលបានកំណត់សគាល់ S1 - S5

កាយវិភាគសាស្រ្ត (Anatomy) - ផែ្នកខាងក្រោយនៃដងខ្លួន (Posterior/Dorsal)






Vertebral (Spinal Column / area of spine) = ឆ្អឹងខ្នង
Dorsum (back) = ខ្នង
Lumbar (Lower back / area of back between ribs and hips) = នៃចងេ្កះ
Gluteal (Buttock) = ត្រគាត
Femoral (thigh) = ភ្លៅ
Crural (leg) = ជើង
Occipital (Back/posterior surface of head) = ផែ្នកចាងក្រោយនៃក្បាល
Brachial (arm) = ដៃ
Cubital (elbow) = កែងដែ
Sacral (between the hips) = កញ្ជូញគូថ
Perineal = គូថ
Popilteal (back of the knee) ផែ្នកខាងក្រោយនៃជង្គង់
Plantar (Sole) = បាតជើង

Saturday, December 21, 2013

Friday, December 20, 2013

កាយវិភាគសាស្រ្ត (Anatomy) - ផែ្នកខាងមុខនៃដងខ្លួន (Anterior body landmarks)

Learning about the body is exciting, but our interest sometimes becomes gradually less when we are facing with the terminology of anatomy and physiology.
Anterior body Landmarks
Abdominal = anterior body trunk inferior to ribs (ដងខ្លួនខាងមុខ នៅខាក្រោមឆ្អឹងជំនី, ពោះ)
Acromial = point of shoulder (ចំណុចនៃសា្ម)
Antebrachial = forearm (ដើមដៃ)
Antecubital = anterior surface of elbow (ផែ្នកខាងមុខនៃកែងដែ)
Axillary = armpit (ក្លៀក)
Brachial = arm (ដៃ)
Buccal = mouth (មាត់)
Carpal = wrist (កដៃ)
Cervical = neck region (តំបន់នៃក)
Coxal = hip (ចង្កេះ)
Crural = leg (េជីង)
Deltoid = curve of the shoulder formed by large deltoid muscle (ចំណុចនៃសា្ម)
Digital = fingers, toes (ម្រាមដៃម្រាមជេីង)
Femoral = thigh (ភ្លៅ)
Fibular = lateral part of leg (ផ្នែកចំហៀងនៃជេីង)
Frontal = forehead (ថ្ងាស់)
Inguinal = area where thigh meets body trunks, groin (ក្រលៀន)
Nasal = nose area (ផ្នែកនៃច្រមុះ)
Oral = mouth (មាត់)
Orbital = eye area (រង្វង់ភែ្នក)
Patellar = anterior knee (ផ្នែកខាងមុខនៃជង្គង់)
Pelvic = area overlying the pelvis anteriorly (ផែ្កខាងមុខនៃត្រគាត)  
Pubic = genital region (តំបន់នៃអង្គជិាត)
Sternal = breastbone area ()
Thoracic = chest (ដេីមទ្រូង)
Umbilical = navel (ផ្ចឹត)
  

Sunday, December 15, 2013

High Cholesterol does not discrimate

If we think that only older and overweight people only have high cholesterol, then we are wrong. 

According to this article published on ninemsn "Health & well being", and quoted "Cholesterol does not discriminate".
Whether we are active or passive, old or young, slim or overweight, there are a good chance that we would have High Cholesterol.
The character in this article is a 14 years old girl. She is an active teenager. She weighted 50kg and ate a healthy diet, low-fat diet with not much dairy; when she received her diagnosis.
Read full story click "here"
source: ninemsn - health & well being.

Gastric banding can 'reverse' diabetes in just two weeks

Note: This article is published on ninemsn.com.au, Health & Wellbeing section.
Type 2 diabetes can be reversed or dramatically improved with gastric banding surgery, according to Australian researchers.
Gastric banding surgery is a relatively low risk surgery that involves placing an inflatable ring between the oesophagus and the stomach so people can only eat small amounts of food slowly.
More invasive stomach surgery techniques have been proven effective for diabetes treatments, however they carry risks.
But Professor Katherine Samaras from the Garvan Institute followed 15 morbidly obese people after having the less risky gastric banding surgery and said patients saw improvements within as little as two weeks.
“We’ve known for many years that weight reduction improves diabetes, with recent strong evidence that bariatric surgery substantially improves diabetes," Professor Samaras said in a media release.
"This is the first study to show such dramatic benefits within two weeks using gastric banding." But it wasn't the overall weight loss that caused the improvements –– Professor Samaras said it appears to be the reduced calorie intake that reverses the disease.
"That weight reduction that people make in first two weeks is actually quite modest. So a lot of our patients were still morbidly obese, and yet their diabetes had resolved," Professor Samaras told the ABC.
"That suggests that the calorie restriction is what improves the diabetes, not necessarily the weight reduction. So you can markedly improve diabetes just by cutting calories."

Saturday, December 14, 2013

Blood Pressure

Blood Pressure

Blood pressure is the lateral force on the walls of an artery by the pushing blood from the heart. The blood pressure in the system of arteries in the body, is a good indicator of cardiovascular health.
Blood flows throughout the circulatory system because of Pressure Change. It moves from an area of High Pressure to an area of Low Pressure.

The heart's contraction force blood under high pressure into Aorta.

Systolic - is the Highest Pressure against the arteries as the heart pump. The normal systolic pressure is usually between 100 and 130mmHg.

Diastolic - Is the Pressure against the arteries as the Heart relaxes and Fills with Blood. The normal diastolic pressure is usually between 70 and 80mmHg.

Friday, December 13, 2013

The important of folate: New study

In the old day, it suggested that women of childbearing age are advised to consume plenty of folate, through supplements, as well as various fruits, vegetables, nuts and legumes.
The new study by Canadian researchers however has discovered that women are not the only ones who should consume plenty of folate in the leading-up to pregnancy. Men should also increase their folate intakes.
McGill University researchers studied the offspring of male mice who had been fed plenty of Folate with those who didn't.
According to Dr. Romain Lambort (a reproductive biologist), head of the researchers at McGill University in Canada said "There was an almost 30% increase in Birth Defects in offspring sired by fathers whose levels of folate were insufficient".

The researchers admit it's too early to assume the same would be true for humans, however said there is growing evidence that men's health plays a big part in their offspring's health.
What is Folate?
Folate (or Folic Acid) is a B-group Vitamin that is essential for healthy foetal development. Folate can prevent neural tude defects, including spina bifida, if it is taken before conception and early in pregnancy. All women of child-bearing shall take extra folate as around half of all pregnancies are planned.
The benefit of Folate
According to Moira O'Bryan, a professor of reproductive biology at Monash University, (at the interview with ninemsn) that:-
Folate helps regulate the system that programs our cells to work effectively.
"If you don't have enough folate, you can't lay down the correct software,".
"Folate is important in all cells, but sperm cells are particularly sensitive to a lack of folate".
"It's crucial that men have enough folate so they have good sperm and healthy children".
"Men should load up on folate before they have children, but they should load up on folate all the time,".

Source : ninemsn Health & Wellbeing
The study was published in the journal Nature Communications.
Source: Time Author: Kimberly Gillan; Approving editor: Rory Kinsella

Thursday, December 12, 2013

Early Childhood Education

 

Early Childhood Education is all about giving our children the head start and well-prepared them for years later when they reach the age entering the Primary School.

This story is based on my personal my personal experiences.

We (my wife and I) as a parent we have decided to put our son William at the pre-school centre at the age of 2. That time, we were working full time (in Cambodia) though he was home with grand-parents (his maternal grand-parents) most of the time. At the back of my mind at time, he will, one day, eventually come to live in the unknown country (Australia) to him, its way of life and the language he would have to learn, understand and speak leave alone be master of his own future, the pathway he would choose for his own future.  
 
We all are aware that a two (2) years old won't be able to learn much but at least we, as the parents can do, is to well-prepared them for years to come. My wife and I decided to enrol him at a Chinese Christian managed Day Care/School at Psar Depo (Phnom Penh, Cambodia) where he taught some Chinese (Madarin) and English.
 
That was not our utmost intention at time - to learn the languages. We, definite aim at time, was to get him out from his comfort zone (being with grand-parents and being looked after) and mingling with other children and adults.
 
Our strategy does work. He interacted well with the unknown people to him on very his first trip to Paris at two and half years old. He learned and started asking questions on things he saw. For instant, a lady (from eastern block) and her daughter were on the street begging. He asked me "Why did they do that?". My reply "They are from other country. No work thus no incomes and therefore they don't have money to support day to day living cost". He then asked for money so he can donate it to them. He got the money and donated to the lady. The lady thanked and kissed his hand. He asked me again "Why did she kiss my hand". My reply "That is because she appreciated your donation and it is her culture to say thank you".
 
Early Childhood Education is not about learning a particular language but it would help our child/children to interact, play, understand circumstances;, and most important of all Respect/courtesy and behave in different environment.